كه خطبه مىخواند ) يك نفر باشد ، وأقوى اين است كه در خطبه طهارت شرط نيست ، اگر چه اشتراط أحوط است . ودر مقدار واجب از خطبه عربيت ( زبان عربى ) معتبر است ، ودر ما زاد بر آن معتبر نيست مگر آن كه حاضرين زبان عربى را ندانند كه أحوط در اين صورت در خصوص وصيت به تقوى جمع بين عربيت وزبان حاضرين است . ( سوم ) آن كه مسافت بين دو نماز جمعه كمتر از يك فرسخ نباشد ، پس هر گاه نماز جمعه ديگرى در مسافت كمتر از يك فرسخ برپا باشد ، ومقارن هم بودند هر دو باطل مىشوند ، واگر يكى سبقت بر ديگرى داشت هر چند به تكبيرة الاحرام باشد صحيح ودومى باطل خواهد بود ولى هر گاه پس از برگزارى نماز جمعه كشف شد كه نماز جمعه ديگرى بر أو سابق يا مقارنش در مسافت كمتر از يك فرسخ بر پا شده بوده بجا آوردن نماز ظهر واجب خواهد بود ، وفرقى نيست بين اين كه اين كشف در وقت يا در خارج وقت باشد وبر پا نمودن نماز جمعه در صورتي مانع از نماز جمعه ديگر در مسافت مزبور مىشود كه خود صحيح وجامع شرائط باشد ، والا در مانع بودنش اشكال است ، وأقرب مانع نبودن است . ( مسأله 741 ) هر گاه نماز جمعه‌اى كه داراى شرائط است برپا شود بنابر احتياط حضورش واجب است ودر وجوب حضور چند چيز معتبر است : ( أول ) آن كه مكلف مرد باشد ، وحضور جمعه بر زنان واجب نيست . ( دوم ) آزادى ، پس حضور در نماز جمعه بر بندگان ( برده ) واجب نيست . ( سوم ) حاضر بودن ، پس بر مسافر واجب نيست . ودر مسافر فرقى نيست كه تكليف أو در نماز قصر باشد يا تمام ، مثل مسافري كه قصد اقامه نموده باشد . ( چهارم ) سلامت از بيمارى وكورى ، پس بر بيمار وكور واجب نيست . ( پنجم ) پير نبودن ، پس بر پير مردان واجب نيست . ( ششم ) آن كه بين جاى شخص وجائى كه نماز جمعه بر پا مىشود بيش از دو فرسخ فاصله نباشد وبر كسى كه سر دو فرسخى است حضور واجب است وهم چنين بر كسى كه حضور جمعه بر أو دشوار باشد حضور واجب نيست ، بلكه بعيد نيست كه اگر باران باشد حضور واجب نشود هر چند حرج ومشقتى نداشته باشد . ( مسأله 742 ) چند حكم كه به نماز جمعه راجع است از اين قرار است :